|
Fransa kökenli, erkenci çeşitler içerisinde meyve kalitesi en iyi olan çeşittir. Ağaçları yarı dik orta kuvvette gelişme gösterir. Meyve, iri, yuvarlak, kısa kalın saplı, meyve kabuğu; parlak koyu kırmızı, meyve eti kırmızı, sert, sulu, gevrek ve hafif aromalıdır. Kalitesi ve yola dayanımı çok iyidir. Çatlamaya ve bakteriyel kansere dayanıklıdır. Mayıs ayının üçüncü haftasında hasat edilir Dölleyicileri; Van, Hedelfinger, Bing, Rainier,S H Giant, Noir de Guben, Merton Premier çeşitleridir.
Üretim Miktarı;
Ülkemiz 200.000 tonluk ürettim ile dünya kiraz üretiminde 2, sırada yer
almaktadır. Yıllara göre 25.000 – 40.000 ton arasında değişen kiraz ihracatınız
mevcut olmakla birlikte ihracatınızın 100.000–150.000 tonlar seviyelerine
çıkması mümkündür.
İklim ve Toprak
istekleri; Kirazlar; derin
kumlu, tınlı topraklarda iyi gelişir. Havasız, drenajı iyi olmayan ağır bünyeli
toprakları sevmez. Yapılacak toprak analizine göre anaç seçimi yapılmalıdır.
Kiraz ağaçları kış dinlenme döneminde -25, -28 ºC ye kadar olan soğuklara
dayanmakla birlikte çiçekler -2,3ºC’de, küçük meyveler ise -1 ºC de zarar
görürler.
Akdeniz ve Ege bölgesinin sahil kesimleri hariç ülkemizin hemen, hemen tüm
bölgelerinde kiraz yetiştirilebilir. 7,2ºC’ nin altında gerekli olan kış
soğuklama süreleri çeşitlere göre toplam 700- 1400 saat arasında değişmektedir.
Yazları çok sıcak geçen bölgelerde kirazlarda ikiz meyve oluşumu artmaktadır.
Anaç Kullanımı;
Kirazlarda yabani kiraz (kuş kirazı) ve mahlep çöğürleri uzun yıllar anaç olarak
kullanılmış ancak son yıllarda klon anaçları üzerine aşılı kiraz fidanlarının
kullanımı ve klon anaçlarına olan talep hızla artmaktadır.
Almanya’da Gissen Araştırma Enstitüsünde geliştirilen Gisela serisi; 5, 6, 7 ve
12 anaçları, Fransa‘da geliştirilen Ma x Ma serisi, Weirot ve Tabel Edabriz,
İtalya’da geliştirilen CAB 6P ve E–11 anaçlarının kullanımı hızla yaygınlaşmakla
birlikte Mahalep SL-64, Cold ve Mazzart F-12/1 gibi kiraz anaçları üzerine aşılı
fidanlara olan talep sürmektedir. Kireçli, kumlu tınlı toprak şartlarında ve
kısıtlı sulama şartlarında Mahalep SL- 64, MaxMa anaçları ağır bünyeli
topraklarda ise F 12 /1, CAB 6P, Geçirgen, derin toprak yapısına sahip
sıcakların aşırı yükselmediği serin bölgelerde ise Gisela anaçları tercih
edilmedir. .
Döllenme Biyolojisi; Kiraz
çeşitlerinin önemli bir kısmı kendine kısır olup mutlaka uygun dölleyici çeşidin
% 12-15 oranlarında bahçede bulundurulması gerekir. Yeterli ürün alınabilmesi
için çiçeklenme dönemi bahçede 10 dekara 3–4 adet arı kovanı bulundurulmalıdır.
Aşırı meyve tutması durumunda meyveler arzulanan büyüklüğe gelmeyecekleri için
ağaçlarda gövde ve ana dallarda sarsma ve silkme yaparak meyvede seyreltme
yoluna gidilir.
Önemli Çeşitler;
Cristobalino, Early Burlat, Vista, Metron Premier, Metron Bigarreau, Larian,
Noir De Guben, Stella, Van, Bing, Lapins, Bigarreau Gaucher, Noble, 0900
Ziraat, Metron Late, Starks Gold, Sweet Heart, Sun Burst, Ferrovia, Gorgia,
Hedelfinger, Kordia, Lambert, Noble, Regina, Techloven’ dir.
Son yıllarda geliştirilen kendine verimli çeşitler ise;
Stella, Celeste,
Isabelle, Lapins, Sunburst, Sweethart ve New Star’dır. Ülkemizde en fazla
yetiştirilen ve ihraç edilen kiraz çeşidi 0900 Ziraat olup bu çeşitte istenilen
miktarda ve kalitede ürün alınabilmesi için mutlaka Starks Gold, Lambert,
Metron Late ve Bigarreau Gaucher, gibi çeşitlerin dölleyici olarak dikilmesi
gereklidir.
Dikim Mesafeleri
ve Terbiye sistemleri; Kirazlar
çöğür anaçları üzerinde 6x6m ve 6x5m mesafelerinde, klon anaçları üzerinde ise
6x4 m, 5x3m Gisela 5 anacına aşılı fidanlarda ise 4x3m aralık ve mesafelerinde
dikilmelidir. Bodur ve yarı bodur kiraz anaçları üzerine aşılı fidanlarla
kurulan bahçelerde dekara 50-85 adet kiraz fidanı dikilebilmektedir. Bırakılacak
aralıklarda topraktaki organik madde miktarı uygulanacak terbiye sistemi ve
arazinin meyli de etkilidir
Kirazlar dikine büyüme eğiliminde oldukları için ana dalların yanlara doğru
açılması gereklidir. Modifiye lider terbiye bu amaca en uygun terbiye sistemdir.
Bu sistemin dikimden itibaren ilk 4 yılda oluşturulması zorunludur. Yeterli
budamanın yapılmaması meyvelerin küçük kalmasına ve ağacın dikine büyümesine
neden olur.
Hastalık ve Zararlılar;
Kirazlarda, Kök Kanseri, Bakteriyel Kanser, Monilya gibi hastalıklar Yaprak
Büken, Kiraz sineği önemli zararlılar arasında yer almaktadır.
|